Công trình
Công trình nhà thờ tư gia tại Khoái Châu: Khi gạch đất nung trở thành chất liệu tạo nên vẻ đẹp trường tồn
30
Th5
Th5
Giữa nhịp sống ngày càng hiện đại, vẫn có những công trình được tạo nên không chỉ để sử dụng mà để gìn giữ nếp nhà, lưu truyền giá trị qua nhiều thế hệ. Nhà thờ tư gia tại Khoái Châu là một không gian như vậy: nơi gỗ, ngói và gạch đất nung cùng kể câu chuyện về sự trở về với vẻ đẹp truyền thống. Không phô trương, không cầu kỳ, công trình chinh phục người nhìn bằng cảm giác mộc mạc, tĩnh tại và chiều sâu chỉ có thể được tạo nên từ vật liệu tự nhiên và thời gian. Hôm nay, mời các bạn cùng Gốm Kiến Trúc bước chậm qua từng khoảng sân, từng mảng tường gạch và từng chi tiết kiến trúc để cảm nhận vẻ đẹp của một công trình được kiến tạo bằng sự chỉn chu và tình yêu dành cho những giá trị truyền thống.
Mục Lục
1.Quy mô công trình lớn nhưng vẫn giữ được sự đồng bộ giữa các vật liệu
Với những công trình nhà thờ tư gia, giá trị không nằm ở việc sử dụng bao nhiêu vật liệu hay đầu tư bao nhiêu hạng mục, mà nằm ở cách tất cả các yếu tố được kết nối với nhau để tạo nên một không gian thống nhất. Tại công trình nhà thờ tư gia ở Khoái Châu, gia chủ lựa chọn định hướng đồng bộ ngay từ đầu, không xem sân, lối đi hay tường bao là những phần phụ trợ, mà xem toàn bộ khuôn viên như một chỉnh thể hoàn chỉnh của kiến trúc.
Công trình bao gồm 01 nhà thờ năm gian truyền thống, 01 dãy nhà bếp đồng bộ, hệ tường bao xây gạch trang trí cùng toàn bộ phần sân và lối vào trước cổng được hoàn thiện bằng vật liệu đất nung.
Để hoàn thiện tổng thể này, công trình đã sử dụng:
- 10.000 viên gạch xây không trát
- 4.000 viên gạch lát
- 3.000 viên gạch thất phục vụ hạng mục xây trang trí và hoàn thiện tường bao
Điều đáng chú ý không nằm ở số lượng vật liệu được sử dụng mà là mỗi dòng gạch trong công trình đều được lựa chọn cho một vai trò riêng. Chính điều này đã tạo nên một công trình có chiều sâu thị giác và có sự kết nối từ khoảng sân, bước chuyển của lối đi cho đến từng lớp tường gạch bao quanh.
Đây cũng là điều khiến công trình không chỉ mang giá trị sử dụng, mà còn mang dáng vẻ của một không gian được xây dựng để đi cùng nhiều thế hệ.
2. Nhà tiền đường sử dụng gạch xây không trát của Gốm Việt
Trong kiến trúc nhà thờ tư gia truyền thống, phần nhà tiền đường luôn là nơi tạo nên ấn tượng đầu tiên và cũng là không gian thể hiện rõ nhất tinh thần của cả công trình. Bởi đây không chỉ là khối kiến trúc trung tâm, mà còn là nơi kết nối giữa nếp nhà, không gian thờ tự và câu chuyện của nhiều thế hệ trong gia đình.
Tại công trình nhà thờ tư gia ở Khoái Châu, thay vì lựa chọn những lớp hoàn thiện hiện đại để tạo cảm giác mới và bóng bẩy, gia chủ quyết định để vật liệu trở thành một phần của ngôn ngữ kiến trúc.
Toàn bộ khối nhà tiền đường 5 gian cùng dãy nhà bếp phía sau được hoàn thiện bằng giải pháp xây gạch không trát, giữ nguyên bề mặt tự nhiên của từng viên gạch.Mỗi hàng gạch, mỗi đường mạch xây đều được giữ lại như một phần của thiết kế, để màu sắc của đất nung và dấu ấn thủ công hiện diện trọn vẹn trên bề mặt công trình.
Nhờ vậy, tổng thể kiến trúc không mang cảm giác hoàn thiện theo kiểu mới mẻ tức thời, mà có được độ trầm, sự ổn định và vẻ đẹp như thể đã thuộc về nơi này từ rất lâu.
Đặc biệt khi kết hợp cùng hệ cửa gỗ truyền thống, mái ngói và các khoảng sân đất nung phía trước, phần tường gạch không trát trở thành lớp nền ấm áp giúp toàn bộ công trình trở nên hài hòa hơn, vừa giữ được sự trang nghiêm của không gian thờ tự, vừa tạo nên cảm giác gần gũi của một nếp nhà Việt.
3. Gạch lát Gốm Việt lát sân giúp kết nối toàn bộ không gian
Sau khi hoàn thiện phần nhà tiền đường, khoảng sân chính là lớp không gian tiếp theo giúp mở rộng cảm xúc và kết nối toàn bộ công trình thành một chỉnh thể thống nhất. Toàn bộ khu vực sân được hoàn thiện bằng 4.000 viên gạch bát Gốm Việt, tạo nên một mặt nền đồng bộ với tinh thần kiến trúc truyền thống của công trình.
Trong kiến trúc nhà thờ truyền thống, sân chưa bao giờ đơn thuần là nơi đi lại. Đó là khoảng đệm giữa đời sống thường nhật và không gian thờ tự; là nơi đón khách, nơi con cháu quây quần, nơi lưu giữ những sinh hoạt quen thuộc của gia đình qua nhiều thế hệ.
Khác với các vật liệu hiện đại thiên về độ bóng và tính đồng đều tuyệt đối, gạch bát mang vẻ đẹp rất tự nhiên nhờ sự chuyển sắc giữa các gam đỏ đất, nâu mật và tông trầm của khoáng chất.
Nhờ vậy, khoảng sân không chỉ đóng vai trò làm nền mà còn góp phần tôn lên vẻ đẹp của hệ nhà gỗ, mái ngói và toàn bộ kiến trúc truyền thống.
Điều đặc biệt của vật liệu đất nung nằm ở chỗ càng sử dụng lâu, màu sắc càng trở nên trầm hơn, bề mặt càng có chiều sâu hơn như thể công trình đang tiếp tục được hoàn thiện bởi chính thời gian.
4. Lối đi lát gạch kiểu “xương cá” thi công với gạch xây không trát Gốm Việt
Tại nhà thờ tư gia ở Khoái Châu, khu vực lối vào trước cổng được lựa chọn hoàn thiện bằng gạch xây không trát lát theo cấu trúc xương cá. Đây một giải pháp tuy không quá phô trương nhưng lại đóng vai trò quan trọng trong việc tạo nên nhịp chuyển cho toàn bộ không gian.
Khác với những kiểu lát thông thường chỉ giải quyết bài toán công năng, cấu trúc xương cá tạo nên sự chuyển động thị giác tự nhiên cho mặt nền. Các đường gạch đan xen giúp không gian có chiều sâu hơn, giảm cảm giác kéo dài đơn điệu và dẫn hướng di chuyển một cách mềm mại hơn.
Đó là một chi tiết nhỏ, nhưng được tính toán có chủ đích để mỗi bước chân khi đi vào công trình đều chậm lại đôi chút, đủ để cảm nhận sự tĩnh tại, chiều sâu kiến trúc và tinh thần của một không gian được tạo nên để lưu giữ giá trị qua nhiều thế hệ.
5. Hàng rào ngôi nhà được gia chủ sử dụng gạch thất Gốm Việt
Nếu phần nhà tiền đường là nơi định hình tinh thần của công trình, khoảng sân tạo nên sự kết nối giữa các không gian, thì hệ hàng rào lại là lớp hoàn thiện cuối cùng để tổng thể trở nên trọn vẹn.
Bao quanh toàn bộ khuôn viên là hệ hàng rào sử dụng gạch thất, một lựa chọn vừa mang tính kiến trúc, vừa thể hiện rõ triết lý vật liệu của công trình: tiết chế nhưng đủ chiều sâu. Phần chân hàng rào được xây bằng gạch thất theo lối xây trang trí, giữ nguyên bề mặt mộc của vật liệu. Nhờ đó, toàn bộ sắc độ tự nhiên của đất mộc, từ những gam đỏ đất, đỏ sẫm đến các mảng chuyển màu do lửa tạo thành được giữ lại trọn vẹn trên từng viên gạch.
Bên cạnh đó những đường mạch xây đều đặn, sự đan xen giữa phần đặc và khoảng thoáng cùng bề mặt gạch có độ nhám tự nhiên tạo nên chiều sâu rất riêng cho công trình. Khi ánh sáng thay đổi trong ngày, màu gạch cũng chuyển sắc nhẹ nhàng, giúp bề mặt tường như sống động hơn, không bị phẳng hay đơn điệu.
Đặt cạnh các chi tiết gỗ truyền thống, đá xanh và khoảng sân lát đất nung, gạch thất không còn là một hạng mục bao quanh đơn thuần mà trở thành chất liệu kết nối toàn bộ công trình. Sắc gạch mộc mạc tạo nên sự liền mạch về vật liệu, giúp không gian giữ được tinh thần kiến trúc truyền thống một cách hài hòa và bền vững.
Đó cũng là giá trị của gạch đất nung trong kiến trúc truyền thống: vẻ đẹp không đến từ lớp hoàn thiện bên ngoài, mà đến từ chính kết cấu, màu sắc nguyên bản và dấu ấn của thời gian trên từng viên gạch.
6. Kết luận
Nhìn lại toàn bộ công trình nhà thờ tư gia tại Khoái Châu, điều tạo nên dấu ấn không nằm ở quy mô hay số lượng vật liệu, mà ở sự đồng bộ và cách từng chi tiết cùng tạo nên một tổng thể hài hòa. Từ hệ tường gạch không trát, khoảng sân gạch bát đến lối cổng lát xương cá. Mỗi hạng mục đều góp phần lưu giữ tinh thần kiến trúc truyền thống theo cách mộc mạc và bền vững. Nếu bạn cũng đang tìm kiếm giải pháp vật liệu đất nung cho công trình mang tinh thần kiến trúc Việt, Gốm Kiến Trúc sẵn sàng đồng hành để cùng tạo nên những không gian đẹp cùng thời gian.
